Marttiini

Marttiini

Fińska wytwórnia noży z Rovaniemi, miasta leżącego na Kole Podbiegunowym, działająca nieprzerwanie od 1928 roku. Przez prawie sto lat wyprodukowała ponad pięćdziesiąt milionów noży.

To marka, której pierwszy model wciąż jest w produkcji, a jego nazwę wybierała cała wieś.

Kowal, kaznodzieja i rower

Johan Henrik Marttiini, zwany przez wszystkich Janne, urodził się 2 maja 1893 roku we wsi Kierinki w gminie Sodankylä, w fińskiej Laponii.

Był kowalem wiejskim, a jednocześnie wędrownym kaznodzieją. Kuł i ostrzył, a jego nazwisko znano z czasem aż po Vadsø w północnej Norwegii.

W 1928 roku założył fabrykę noży przy ulicy Vartiokatu w Rovaniemi. Firma rosła, a kolejne noże utrzymywały jego liczną rodzinę.

Lynx: nóż, który nazwała wieś

Pierwszy nóż Janne Marttiiniego mierzył dwadzieścia dwa centymetry i miał rękojeść z brzozy karelskiej. Wygląda na to, że twórca uznał wybór nazwy za decyzję na tyle ważną, że zaangażował w nią całą swoją wieś.

Padło na Ilves, czyli rysia i nazwa okazała się trafiona. Lynx pozostaje w ciągłej produkcji od początku istnienia firmy, czyli od prawie stu lat.

Druga wielka seria tej marki to Lapp, obecna w katalogu od lat czterdziestych, której sprzedaż przekroczyła dwa miliony sztuk. Oba wzory to konstrukcje, którymi wyposażano lapońskich myśliwych przez pokolenia, z charakterystycznym rozszerzeniem rękojeści, zapobiegającym wyślizgnięciu się noża z rękawicy.

Historia, która przetrwała wojnę

Puukko: fiński typ noża

Puukko to nie nazwa modelu, tylko cały typ noża, charakterystyczny dla Finlandii i Skandynawii.

Cechy wspólne to krótkie ostrze o prostym grzbiecie, szlif skandynawski, prosta rękojeść bez jelca i pochwa, w której nóż tkwi głęboko. To konstrukcja projektowana pod pracę, a nie pod walkę.

Szlif skandynawski to istotna cecha. Zbieg ostrza zaczyna się nisko i biegnie prosto do krawędzi, bez wklęsłości. Taki nóż jest nieco mniej delikatny w cięciu precyzyjnym, ale łatwiej go naostrzyć w terenie i trudniej uszkodzić przy pracy z drewnem.

Brak jelca przy nożu myśliwskim bywa zaskoczeniem, ale ma uzasadnienie. Puukko używa się do cięcia, a nie do pchnięć, a jelec przeszkadza przy chwytach, w których kciuk opiera się o grzbiet ostrza.

Porównanie typów noży i omówienie szlifów znajdziecie w kategorii Noże o stałej klindze.

Materiały naturalne

Drewno i poroże mają nad tworzywem przewagę, którą czuć przy mrozie: nie wychładzają dłoni tak jak materiały syntetyczne i nie robią się śliskie od wilgoci. Wadą jest konieczność konserwacji, ale przy nożu używanym przez dekady to niewielka cena.

Noże do dziczyzny i do ryb

Marttiini to jedyna marka w naszej ofercie, która równie mocno stoi w obu światach.

Poza nożami myśliwskimi producent wytwarza noże do filetowania, o cienkich, elastycznych ostrzach. Ich kształt pozwala prowadzić ostrze wzdłuż ości. Przy obróbce dziczyzny ten sam typ noża przydaje się do oddzielania mięsa od kości.

Jeśli obok polowania zajmujecie się wędkarstwem, warto o tym wiedzieć. Ta sama marka obsłuży obie pasje, a noże pochodzą z tej samej fabryki i łączy je ta sama tradycja.

Pielęgnacja

• Myjcie i suszcie nóż po każdym użyciu. Przy ostrzach ze stali węglowej jest to konieczność, bo korozja pojawia się w ciągu godzin
• Ostrza węglowe zabezpieczajcie cienką warstwą oleju. Z czasem pokrywają się patyną, czyli ciemnym nalotem, który jest zjawiskiem naturalnym i chroni stal przed dalszym utlenianiem
• Nie przechowujcie noża w skórzanej pochwie na stałe. Skóra chłonie wilgoć i zawiera garbniki przyspieszające korozję. Pochwa służy do noszenia, nie do przechowywania
• Rękojeść z brzozy karelskiej olejujcie raz na jakiś czas olejem lnianym albo preparatem do drewna. Drewno pozostawione bez zabezpieczenia wysycha i pęka
• Szlif skandynawski ostrzy się przy niskim kącie, układając całą płaszczyznę zbiegu na kamieniu. To prostsze niż przy szlifach wklęsłych, bo kąt wyznacza sam nóż

Ostrzałki znajdziecie w kategorii Ostrzałki do noży.

Na prezent

Przy prezencie ta marka ma przewagę, której nie mają noże bez rodowodu.

Rękojeść z brzozy karelskiej jest za każdym razem inna, bo rysunek słojów nie powtarza się w dwóch kawałkach drewna. Obdarowany dostaje więc przedmiot jedyny w swoim rodzaju, a do tego z historią, którą da się opowiedzieć.

Pozostałe pomysły zebraliśmy w kategorii Upominki myśliwskie. Jak dobrać swój pierwszy nóż myśliwski poczytasz na naszym blogu. 

Gdzie obejrzeć

W sklepie stacjonarnym w Piasecznie, ul. Śląska 36, kilkanaście kilometrów od centrum Warszawy, z parkingiem przed wejściem.

Nóż trzeba wziąć do ręki. Przy puukko ma to dodatkowe znaczenie, bo rękojeść bez jelca leży w dłoni inaczej niż nóż z pełnym ochraniaczem, a przy brzozie karelskiej każdy egzemplarz różni się rysunkiem drewna.

Na miejscu można porównać modele tej marki z nożami EKA, Morakniv i Härkili. Przed dalszą podróżą zadzwońcie pod 22 42 82 888: sprawdzimy dostępność i przygotujemy towar.

Zobacz też

• Noże myśliwskie, pełna oferta wszystkich marek
• Noże Marttiini, modele tej marki
• Noże o stałej klindze i noże składane
• Ostrzałki do noży, utrzymanie ostrza
• EKA, Morakniv i Stepland
• Upominki myśliwskie, nóż z brzozy karelskiej na prezent
• Akcesoria myśliwskie, pełna oferta wyposażenia
• Marki, pozostali producenci